Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu (VDK), mükelleflerin vergisel risklerini denetim ve ceza sürecine girmeden önce görebilmelerini sağlayacak yapay zeka destekli "Bilinç Platformu"nu bu yıl devreye almaya hazırlanıyor.
Yeni sistemle birlikte vergi idaresi ile mükellefler arasında daha şeffaf, rehberlik odaklı ve önleyici bir iletişim modeli oluşturulması hedefleniyor. Web tabanlı çalışacak platform sayesinde mükellefler, VDK tarafından tespit edilen vergisel risklerini doğrudan görüntüleyebilecek ve olası sorunları önceden değerlendirme fırsatı bulacak.
İlk aşamada 150'den fazla kural bazlı vergi analizi ve yapay zeka destekli makine öğrenmesi senaryolarının kullanılacağı sistemde, riskler sayısal skorlarla gösterilecek. Yüksek risk tespit edilen alanlarda ise mükelleflere, sorunları gidermeye yönelik dijital rehberlik sunulacak.
Platforma ayrıca Büyük Kayıt Dışılık Çerçevesi de entegre edilecek. Bu kapsamda parasal hareketler üzerinden belirlenen riskli işlemler mükelleflerin bilgisine sunulacak ve kayıt dışılıkla mücadelede yeni bir dijital denetim mekanizması oluşturulacak.
Sistemin dikkat çeken özelliklerinden biri de "karşı taraf riski" uygulaması olacak. Mükellefler yalnızca kendi işlemlerinden kaynaklanan riskleri değil, ticari ilişki içinde oldukları kişi ve şirketlerden doğabilecek vergisel riskleri de görebilecek.
Bilinç Platformu, klasik denetim anlayışının ötesine geçerek "denetim öncesi bilinçlendirme" modelini esas alacak. Böylece mükellefler olası hatalarını erken aşamada fark ederek gerekli düzeltmeleri yapabilecek.
Talepte bulunan mükellefler için sistem üzerinden vergi müfettişleri görevlendirilerek rehberlik hizmeti de verilebilecek.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, yeni uygulamayla birlikte vergi denetiminde "denetim sonrası müdahale" yerine "denetim öncesi bilinçlendirme" anlayışını yerleştirmeyi hedeflediklerini belirterek, sistemin hem vergi bilincini artıracağını hem de mükelleflerin denetim maliyetlerini azaltacağını ifade etti.