Türkiye'de mutfak enflasyonu, üretimdeki görece bolluğa rağmen market raflarındaki yüksek fiyatlarla vatandaşın tepkisini çekmeye devam ediyor. Semt pazarlarında akşam saatlerini bekleyen emekliden, markette temel gıda arayan dar gelirliye kadar milyonlarca kişi, tarlada düşük fiyata satılan ürünlerin raflarda katlanarak artmasının nedenini sorguluyor.
Ticaret Bakanlığı'nın 183 firmaya toplam 96 milyon lira ceza kesmesi, firma başına düşen tutarın sınırlı kalması nedeniyle fiyat artışlarını durdurmada yetersiz kaldığı yönünde eleştiriliyor. Uzmanlara göre, çiftçi ile tüketici arasındaki çok katmanlı aracı zinciri fiyatları yukarı çeken temel faktörlerden biri.
Aracı zinciri fiyatı katlıyor Bir ürünün tarladan sofraya ulaşana kadar ortalama beş kez el değiştirdiği ve her aşamada yüzde 10-20 arasında fiyat artışı yaşandığı belirtiliyor. Bu durum, üretici düşük kazanç elde ederken tüketicinin yüksek fiyat ödemesine yol açıyor.
Uzmanlardan çözüm önerileri stler ve sektör temsilcileri, fiyat dengesizliğinin çözümü için yapısal adımlar atılması gerektiğini vurguluyor. Öne çıkan öneriler şöyle:
Ürünlerin üretimden tüketime kadar izlenebileceği dijital hal sistemi kurulması Çiftçilerin kooperatifler aracılığıyla doğrudan marketlere erişiminin artırılması Soğuk zincir ve lojistik altyapının güçlendirilmesi Temel gıda ürünlerinde kar marjına üst sınır getirilmesi Büyükşehirlerde "kent tarımı" uygulamalarının yaygınlaştırılması Fahiş fiyat uygulayan firmalara ağır yaptırımlar ve ifşa mekanizması Planlı üretim ve alım garantisi ile arz dalgalanmalarının önlenmesi Gıda israfını azaltacak sistemlerin kurulması Uzmanlar, mevcut para cezalarının caydırıcılığını yitirdiğini, kalıcı çözüm için piyasa yapısını düzenleyecek kapsamlı reformların hayata geçirilmesi gerektiğini belirtiyor.