Avrupa, Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğinin aksaması nedeniyle LNG sevkiyatlarının azalması ve Asyalı alıcılarla artan rekabetin etkisiyle kışa düşük gaz stokları ve yüksek fiyatlarla giriyor.
Financial Times'ın haberine göre Avrupa'ya gönderilen LNG'nin fiyatı milyon İngiliz ısı birimi başına 22,83 dolara yükselerek Ocak 2023'ten bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Fiyatlardaki yükselişte Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştirilen sevkiyatların aksaması etkili oldu.
Temmuz ayında Hürmüz Boğazı'ndan yalnızca 8 LNG tankeri geçti. Savaş öncesinde ise boğazdan günde yaklaşık 3 tanker geçiyordu. Küresel LNG ticaretinin yaklaşık yüzde 20'sinin bu güzergâhtan gerçekleştirilmesi, bölgedeki aksaklıkların küresel arz üzerindeki etkisini artırıyor.
Sevkiyatların azalması Avrupa'daki doğal gaz depolarının doldurulma hızını da düşürdü. Ağustos ayında depolara günlük yaklaşık 3 teravatsaat gaz aktarılırken, geçen yıl aynı dönemde bu miktar 3,6 teravatsaat seviyesindeydi.
Gaz stokları düşük seviyede
Avrupa Gaz Altyapısı verilerine göre Avrupa Birliği'ndeki gaz depolarının doluluk oranı ağustos sonunda yaklaşık yüzde 63 seviyesinde bulunuyor. Yılın bu döneminde olağan doluluk oranının ise yüzde 80'e yakın olduğu belirtiliyor.
ING Bank analistleri, Avrupa Birliği'nin ısınma sezonu öncesinde belirlenen yüzde 75'lik asgari depolama hedefine ulaşmakta zorlanabileceği uyarısında bulundu. Depolama seviyelerindeki açığın kapatılması için şirketler ve hükümetlerin daha fazla alım yapmasının fiyatlar üzerinde ek baskı oluşturabileceği değerlendiriliyor.
Avrupa'nın boru hatlarıyla taşınan gaza bağımlılıktan LNG'ye yönelmesinin de kıtayı deniz taşımacılığındaki aksaklıklara ve diğer ithalatçı bölgelerle yaşanan fiyat rekabetine karşı daha savunmasız hâle getirdiği ifade ediliyor.
Asya ile LNG rekabeti artıyor
Avrupa'nın yanı sıra Asya'daki alıcıların da LNG talebini artırması, tankerlerin daha yüksek gelir sağlayan pazarlara yönelmesine neden oluyor. Kıtanın temel LNG göstergelerinden Platts JKM Endeksi'nin ağustos ayında yüzde 13 artarak milyon İngiliz ısı birimi başına 24,08 dolara yükseldiği bildirildi.
Avrupalı alıcıların sevkiyatları çekebilmek için daha yüksek teklifler vermek zorunda kalması, enerji maliyetlerinin yükselmesi riskini artırıyor.
Uzmanlara göre kış döneminde hava sıcaklıkları, depolardan gaz çekilme hızı, taşıma altyapısının kapasitesi ve LNG'nin tüketim merkezlerine ulaştırılması fiyatların seyrinde belirleyici olacak.
Uzun süreli bir soğuk hava dalgasının gaz rezervlerinin daha hızlı tükenmesine, spot piyasa fiyatlarının yükselmesine ve haneler ile enerji yoğun sektörler üzerindeki maliyet baskısının artmasına yol açabileceği belirtiliyor.
İngiltere'de enerji fiyatları artıyor
Enerji piyasası düzenleyicisi Ofgem'in açıklamasına göre İngiltere'de 1 Ekim-31 Aralık 2026 döneminde hanelere uygulanan enerji fiyat tavanı yüzde 4 artırılacak.
Otomatik banka talimatıyla ödeme yapan ortalama bir hanenin yıllık enerji faturasının 1.663 sterlinden 1.723 sterline çıkması bekleniyor. Artış, sabit fiyatlı sözleşme kullanan yaklaşık 11 milyon haneyi kapsamıyor.
Yükselen enerji maliyetlerinin kimya, gübre, çelik, cam ve seramik gibi enerji yoğun sektörler üzerinde de baskı oluşturabileceği belirtiliyor. Şirketlerin artan maliyetleri ürün fiyatlarına yansıtması veya talebin yüksek olduğu dönemlerde üretimi azaltması gündeme gelebilir.