Hz. Peygamber'in (asm) Yemek Adabı: Basit ve Ölçülü Beslenme
Hz. Peygamber'in yemek adabı, onun sade ve ölçülü bir hayat yaşadığına işaret ediyor. Hadis kitaplarından öğrendiğimize göre, onun sofrası çok çeşitli yemeklerden meydana gelen zengin bir sofra değildi. Sade bir hayat yaşadığı için sofrası da sadeydi. O, yemek için yaşamaz, yaşamak için yerdi. Eve geldiğinde yemek yoksa bunu problem etmez, bazen bir-iki hurma ile yetindiği olurdu.
Hz. Peygamber (asm), günde iki kere yemek yerdi ve az yemeyi tavsiye ederdi. Haram olan yiyecek ve içecekler haricinde, diğer yiyecekleri yerdi. Sadece et veya sadece sebze yemek gibi tek yönlü beslenmezdi. Bazı yemekleri daha çok sevse de hiçbir yemek için "sevmiyorum" ifadesini kullanmazdı. Yemek davetlerine katılır ve yemeğe başlamadan önce ve yemekten sonra ellerini yıkardı. Besmele ile başlar, uygun ve kısa bir dua ile bitirirdi.
Hz. Peygamber, yemek yerken sağ eliyle yerdi. Sol eliyle yiyenleri ikaz ederdi ve ortaya konulmuş yemeğin, kendi önüne gelen kısmından yerdi. Yemek yerken sağa, sola dayanmaz, yaslanarak yenilmemesini tavsiye ederdi. Yüzü koyun uzanarak yemek yemeyi yasaklardı ve yemeğin israf edilmesini menederdi.
Soğan, sarımsak gibi kokusu başkalarını rahatsız eden yiyecekleri yedikten sonra toplum içine girmeyi hoş karşılamazdı. Yemeğe ve suya üflemeyi yasaklardı. Yemek ve su kaplarının ağzını kapatmayı tavsiye ederdi. Aile fertlerinin yemeği bir arada yemelerini tavsiye eder ve beraber yenen yemeğin bereketli olduğunu belirtirdi. Aşırıya kaçmadan konuşup sohbet ederdi.
Hz. Peygamber'in yemek adabı, İslam kültüründe önemli bir yere sahiptir. Bu ve benzeri sünnetlerinden hareketle yeme içme adabı şöylece sayılmıştır:
- Yemekten evvel ve sonra elini yıkamak,
- Yemeği kendi önünden almak,
- Sağ eliyle yemek,
- Lokmayı ağza göre almak ve iyice çiğnedikten sonra yutmak,
- Lokmayı yutmadıkça ikinci lokmaya el uzatmamak
- Yemek sırasında konuşmamak veya ağır ses tonuyla konuşmamak,
- Yemek sırasında başka işlerle uğraşmamak veya telefonla konuşmamak,
- Yemeği övüp övmemek, sadece şükretmek,
- Yemek sonrası elleri tekrar yıkamak,
- Yemek artıklarını uygun şekilde atmak veya saklamak,
- Yemeğe davet edildiğinde zamanında gitmek ve mümkünse hediye götürmek,
- Yemek pişirme ve sunumunda hijyene önem vermek.
Bu adabı öğrenmek ve uygulamak, bir Müslüman için önemli bir sorumluluktur. Yemek yeme sadece bir fizyolojik ihtiyaç değildir, aynı zamanda bir ibadettir ve Allah'ın nimetlerine şükretmenin bir yolu olarak görülmelidir. Hz. Peygamber'in örnek davranışları bu konuda bize rehberlik ederken, bu adabı günlük hayatımızda uygulayarak hem Allah'a şükretmiş oluruz hem de insanlar arasındaki saygı ve sevgi bağlarını güçlendiririz.