Haber Detayı
08 Ekim 2020 - Perşembe 22:27 Bu haber 244 kez okundu
 
Meşrutiyet kadrosu içinde siyasi ve hukuki olayların şeması: Meclis çalışmaları, fesihler ve tatiller
HÜRRİYET'İN İLÂNI İkinci Meşrutiyetin Siyasi Hayatına Bakışlar
TARİH Haberi
Meşrutiyet kadrosu içinde siyasi ve hukuki  olayların şeması: Meclis çalışmaları, fesihler ve tatiller

Alanın en canlı mücadele konusu ve Mebusan Meclisi'ndeki çoğunluk da en büyük siyasi kuvvet sayılmıştır. Meşrutiyetin teşrii (yasama) hayatı sanıldığı kadar verimli ve uzun olamamıştır. Meşrutiyetin parlamento hayatı yedi yıldan biraz fazladır. Bunun sebebi çeşitli tarihlerde yapılan fesihler ve tatillerdir. 1908-1920 devresi boyunca Mebusan Meclisi dört defa feshedilmiştir. Bu fesihler İkinci Sait Paşa Kabinesi zamanında (18 Ocak 1912). Gazi Ahmet Muhtar Paşa Kabinesi zamanında (5 Ağustos 1912) Sultan Reşat tarafından, iki defa; Mütareke devresinde de Tevfik Paşa Kabinesi zamanında (4 Kasım 1918) ve Dördüncü Damat Ferit Paşa Kabinesi zamanında (11 Nisan 1920) Sultan Mehmet Vahdettin tarafından yapılmıştır. Sözü geçen dört fesih olayında parti kavgalarının, tersine işlemiş iktidar muhalefet münasebetlerinin büyük rolü vardır. Tatiller 1914 yılından itibaren başlamıştır. Meclisin toplanmadığı sıralarda, hükümetler geniş yetkilere sahip olmuşlar ve sonradan Meclisi Umumi'nin tavsibine arzolunmak üzere Kavanini Muvakkate (Geçici Kanunlar) çıkarmışlardır. Muvakkat kanunlar icra organlarına (padişah ve hükümet) iki yıla yakın bir müddet parlamento kontrolünden azade hareket imkânını vermişlerdir.

 

Tarık Z. Tunaya Ayaspaşa, Ekim 1959

Kaynak: Editör: Leyla DUMAN
Yorumlar
Haber Yazılımı