Bilim insanları, tırtıl saldırısına uğrayan fasulye bitkilerinin eşek arılarını nasıl yardıma çağırdığını ortaya çıkardı. Araştırmaya göre bitkiler, tırtıl saldırısı sırasında özel kimyasal kokular salgılayarak avcı eşek arılarını bölgeye çekiyor.
Çalışma, Phaseolus vulgaris türü üzerinde yürütüldü. Barbunya, siyah fasulye ve pinto gibi yaygın türleri kapsayan bu bitkinin, tırtılların saldırısı sırasında karmaşık bir bağışıklık mekanizmasını devreye soktuğu belirlendi.
Araştırmayı yürüten bitki immünoloğu Natalia Guayazán Palacios ve ekibi, fasulye yapraklarında bulunan özel reseptörlerin, tırtıl salyasındaki “inceptin” adlı peptidi algıladığını tespit etti.
Bu reseptörler aktive olduğunda bitki yalnızca yaralarını onarmıyor; aynı zamanda eşek arılarının algılayabildiği özel uçucu kimyasallar da salgılıyor. Böylece tırtılları avlayan eşek arıları bitkiye yönelerek doğal savunma mekanizmasının parçası haline geliyor.
Araştırmacılar, 2023 ve 2024 yıllarında Oaxaca’daki fasulye tarlalarında yaptıkları deneylerde, inceptin reseptörüne sahip olmayan bitkilerin yüzde 40 daha az eşek arısı çektiğini gözlemledi.
Deneyler ayrıca, bitkilerin savunma sistemini tetikleyen unsurun yaprakların fiziksel olarak zarar görmesi değil, tırtılın salyasında bulunan kimyasal sinyaller olduğunu ortaya koydu.