Geniş alanları küle çeviren yangınlar, peş peşe gelen sıcak hava dalgaları ve olağanüstü sıcaklıklara ulaşan denizler... 2026 yazı, daha sıcak bir dünyada yaşamanın ne anlama gelebileceğine dair şimdiden endişe verici bir tablo ortaya koyuyor.
Ancak bütün bu gelişmelerin ortasında daha da kaygı verici olabilecek bir soru öne çıkıyor; Ya dünyanın şu anda yaşadığı sıcaklıklar, bizi bekleyenlerin zirvesi değilse?
nın geniş bölgelerindeki sıcaklık ve yağış düzenlerini değiştirebilen doğal iklim olayı El Nino, Pasifik Okyanusu'nda halihazırda etkili. Son tahminler ise El Nino'nun önümüzdeki aylarda daha da güçleneceğine işaret ediyor.
Bu durum, dünyanın kesinlikle daha yüksek sıcaklıklarla karşılaşacağı veya 2027'nin tarihin en sıcak yılı olacağı anlamına gelmiyor. Ancak gezegenin ortalama sıcaklığını yükseltme kapasitesiyle bilinen doğal bir etkenin, iklim değişikliği nedeniyle sıcaklıkların zaten yüksek olduğu bir dönemde güçlendiği anlamına geliyor.
El Nino güçlenmeden önce bile dünya sıcak
Buradaki dikkat çekici nokta, 2026 yazının El Nino henüz beklenen gücüne ulaşmadan bile olağanüstü sıcak geçmesi.
Copernicus İklim Değişikliği Servisi'ne göre Haziran 2026, küresel ölçekte kayıtlardaki en sıcak ikinci haziran ayı oldu. Batı Avrupa ise kayıtlı tarihinin en sıcak haziranını yaşadı. Şiddetli sıcak hava dalgası sırasında birçok ülkede günlük sıcaklık rekorları kırıldı.
Kutup bölgeleri dışındaki okyanusların yüzey sıcaklığı da haziran ayları için şimdiye kadar kaydedilen en yüksek seviyeye ulaştı.
Meteoroloji Örgütü (WMO) ağustos ayında, aşırı sıcak hava dalgalarının geçmiş on yıllardaki daha serin iklim koşullarına kıyasla artık daha sık, daha şiddetli ve daha uzun süreli olduğunu, ayrıca daha geniş alanları etkilediğini açıkladı.
Ancak burada önemli bir nokta bulunuyor: Bütün bu sıcaklıkların nedeni El Nino değil.
WMO, Avrupa'yı etkileyen sıcak hava dalgalarının; iklimdeki ısınma ile sıcak havayı belirli bölgelerde hapseden yüksek basınç sistemlerinin etkileşimi, denizlerdeki yüksek sıcaklıklar ve toprak kuraklığıyla bağlantılı olduğunu belirtiyor. Bu faktörlerin tamamı karalardaki sıcaklığın etkisini daha da artırabiliyor.
El Nino daha güçlü bir evreye giriyor
El Nino, tropikal Pasifik Okyanusu'nda ortaya çıkan periyodik bir iklim olayının sıcak evresi olarak tanımlanıyor. Orta ve doğu Pasifik'teki deniz yüzeyi sıcaklıklarının olağandışı şekilde yükselmesiyle meydana geliyor.
Ancak etkileri yalnızca Pasifik Okyanusu'yla sınırlı kalmıyor.
Okyanus sıcaklıklarındaki değişimler atmosferin hareketlerini etkileyerek çok uzak bölgelerde yağış, sıcaklık ve rüzgar düzenlerini yeniden şekillendirebiliyor. Bunun sonucunda bazı bölgeler kuraklıkla karşı karşıya kalırken, başka bölgelerde normalden daha fazla yağış ve sel görülebiliyor.
Meteoroloji Örgütü son güncellemesinde, güçlü bir El Nino'nun gelişmekte olduğunu ve Ağustos-Ekim 2026 döneminde daha da güçlenmesinin beklendiğini bildirdi. Dünyanın geniş bölgelerinde normalin üzerinde sıcaklıkların görülmesi ve yağış düzenlerinde önemli değişiklikler yaşanması bekleniyor.
ABD'nin tahminleri de aynı yönde.
ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi'ne (NOAA) bağlı İklim Tahmin Merkezi'ne göre El Nino yıl sonuna kadar güçlenmeye devam edecek ve 2027 ilkbaharının başlarına kadar sürme olasılığı yüzde 97 seviyesinde bulunuyor.
Daha da dikkat çekici olan ise merkezin son tahminlerinin, Ekim-Aralık 2026 döneminde El Nino'nun “çok güçlü” seviyeye ulaşma ihtimalini yüzde 81 olarak göstermesi.
Bu, sıcaklıkların bir anda sıçrayacağı anlamına mı geliyor?
Bu noktada temkinli olmak gerekiyor.
El Nino küresel ortalama yüzey sıcaklığını yükseltme eğiliminde olsa da devreye girdiğinde dünyanın her yerinde sıcak hava dalgası oluşturan bir düğme gibi çalışmıyor.
Bir bölge daha sıcak ve kurak hale gelirken, başka bir yerde şiddetli yağışlar görülebilir. Bazı bölgelerde ise sıcaklıklar normalin altında kalabilir. El Nino'nun etkileri mevsime, bölgenin konumuna, olayın gücüne ve ne kadar sürdüğüne göre değişiklik gösteriyor.
Bu nedenle bilim insanları şimdiden 2026 yazının gelecek dönemlerden daha serin kalacağını söyleyemiyor. Aynı şekilde 2027'nin küresel sıcaklık rekorunu kesin olarak kıracağını söylemek de mümkün değil.
Bilim dünyasının özellikle dikkatini çeken nokta ise güçlü bir El Nino'nun zaten ısınmış bir gezegenle aynı döneme denk gelmesi.
El Nino geçmişte birçok kez yaşanan doğal bir olay. Ancak bugün El Nino'nun ortaya çıktığı başlangıç sıcaklıkları, onlarca yıllık küresel ısınma nedeniyle geçmişe kıyasla daha yüksek.
Bu da El Nino'nun oluşturabileceği geçici ilave sıcaklık artışının, zaten daha sıcak hale gelmiş bir iklimin üzerine ekleneceği anlamına geliyor.
Tehlike yalnızca sıcaklık değil
El Niño'nun en ciddi sonuçlarından bazıları termometrelerde görülen sıcaklıkların çok ötesinde olabilir.
Yağış düzenlerindeki değişiklikler tarımsal üretimi, su kaynaklarını ve enerji arzını etkileyebilir; farklı bölgelerde kuraklık veya sel riskini artırabilir.
Gıda Programı (WFP) bu ay yaptığı açıklamada, çok güçlü bir El Nino'nun 2027 sonuna kadar 45 ülkede yaklaşık 49 milyon kişinin daha akut gıda güvensizliğiyle karşı karşıya kalmasına yol açabileceği uyarısında bulundu.
Ancak bu rakam kesin bir tahmin değil, olası bir senaryoyu ifade ediyor. Sonuçlar El Nino'nun ne kadar güçleneceğine ve yağışlarla tarımsal üretim üzerindeki gerçek etkilerinin ne olacağına bağlı.
Gıda Programı'nın yakından izlediği bölgeler arasında Güney Afrika, Orta Amerika, Güney Amerika'nın bazı kesimleri ve Karayipler bulunuyor.
Kuraklık ve yağış mevsimlerindeki bozulmalar, bu bölgelerde iklim kaynaklı bir sorunun kısa sürede gıda arzı ve fiyatlarıyla ilgili bir krize dönüşmesine neden olabilir.
En kötüsü henüz gelmedi mi?
Bilimsel açıdan şu anda verilebilecek en doğru cevap şu; Bunu henüz kimse kesin olarak bilmiyor.
Bilim insanlarının bildiği, gezegen ısındıkça sıcak hava dalgalarının daha şiddetli ve daha sık hale geldiği ve El Nino'nun önümüzdeki aylarda güçlenmesinin beklendiği.
Ancak bu iki unsurun birbiriyle tam olarak nasıl etkileşime gireceği ve hangi bölgelerin bundan en ağır şekilde etkileneceği, tahminlere ve sürekli güncellenen verilere bağlı.